อังกฤษ
 
 
บทความ
 
วิชัยยุทธจุลสาร
     ฉบับที่ 36 ประจำเดือน มกราคม - เมษายน 2550

สาระน่ารู้ >>

 

     
รู้จักโรค...

หอบหืดในเด็ก

แพทย์หญิงรุ่งเรือง กาญจนภูมิ
- แพทยศาสตร์บัณฑิต ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
- American Board of Pediatrics

  หรือหลอดลมนิ่ม ปอดและหลอดลมพิการแต่ กำเนิด หูรูดหลอดอาหารหย่อน สิ่งแปลกปลอมใน หลอดลม หัวใจซีกซ้ายวาย เนื้องอกในปอดหรือหลอดลม
ปัจจัยที่เสี่ยงต่อการเป็นโรคหืดในเด็ก  
        เด็กที่เป็นโรคภูมิแพ้ เช่น แพ้อากาศ เยื่อจมูก อักเสบ ผื่นแพ้ผิวหนัง แพ้อาหาร ตรวจพบการแพ้ต่อสารก่อภูมิแพ้
   

        ความแตกต่างของโรคหอบหืดในเด็ก และ ผู้ใหญ่ เนื่องจากเด็กไม่สามารถบอกเล่าถึงอาการได้ ทำให้การรักษาอาจล่าช้าหรือไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง และทันท่วงที
        ในเด็กอายุน้อยกว่าหนึ่งขวบเมื่อแสดงอาการ หายใจลำบาก หายใจเสียงวี๊ด หายใจเร็ว หายใจแรง เนื่องจากหลอดลมขนาดเล็ก เกิดการอักเสบ บวม และมีเสมหะมาก อาจเนื่องจากสาเหตุของการติดเชื้อ ไวรัส อีกเหตุผลในเด็กเล็กอายุน้อยกว่าหนึ่งขวบ มักจะไม่ค่อยแสดงอาการโต้ตอบที่ดีต่อยาขยาย หลอดลมกลุ่มเบต้า2 อโกนิส การวินิจฉัยโรคหอบหืด ในคนไข้วัยนี้ จึงมีอุปสรรคในการวินิจฉัย
        ในกลุ่มเด็กอายุเกินหนึ่งขวบที่มีอาการหายใจ มีเสียง ไอน้อย ไอนาน ไอมากตอนกลางคืน และเช้ามืด วิ่งเล่นเหนื่อยก็จะไอ กลุ่มนี้อาจพบอาการของโรคภูมิแพ้ เช่น แพ้อากาศ แพ้อาหาร แพ้นม ผื่นแพ้ผิวหนัง
        แพทย์จะต้องแน่ใจ และติดตามเรื่องราว อาการของเด็กที่มีประวัติไอ หายใจมีเสียง หายใจ  ลำบาก เพื่อหาข้อสรุปว่า เด็กคนนี้เป็นโรคหอบหืดจริง หรือไม่

ความชุกของโรค
        เด็กไทยเป็นโรคหืดประมาณ 1.8 ล้านคน โรค หืดเป็นโรคที่ทำให้เกิดความสูญเสีย ทั้งการขาดเรียน สิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายในการรักษาโรค สูญเสียเศรษฐกิจ มากมาย

อาการของโรคหืดในเด็ก
- ไอมากตอนกลางคืน และเช้ามืด
- ไอนานหายยากกว่าปกติ
- วิ่งเล่นเหนื่อยกว่าเด็กปกติ
- มักจะไอหลังจากวิ่งเล่น หรือออกกำลังกาย แน่นหน้าอก
- หายใจมีเสียงวี๊ด หายใจลำบาก หายใจเร็ว หายใจ แรง
- ตอบสนองกับการได้ยารักษาโรคหืด (ขยายหลอดลม)
- อาการมีรุนแรงเมื่อมีอาการหวัด
- อาจมีอาการของเรื่องแพ้อากาศ แพ้อาหาร ผื่นแพ้ผิวหนัง

        ข้อสังเกตของเด็กที่หายใจเสียงวี๊ด อาจไม่ใช่ โรคหืดก็ได้ ในเด็กอายุน้อยกว่า 6 ปี อาจตรวจพบเสียง วี๊ดได้จากภาวะอื่น เช่น การติดเชื้อไวรัสบางชนิดใน หลอดลม หลอดลมอ่อนนิ่ม ปอดและหลอดลมพิการแต่ กำเนิด หูรูดหลอดอาหารหย่อน สิ่งแปลกปลอมใน หลอดลม หัวใจซีกซ้ายวาย เนื้องอกในปอด

 

ในอากาศ ตรวจพบเม็ดเลือดขาวชนิด eosinophil ในเลือดสูง มีอาการหอบบ่อย หอบโดย ไม่มีอาการหวัด เด็กเพศชาย เด็กอ้วน มีประวัติบิดามารดาเป็นโรคหืด โดยเฉพาะมารดาได้รับควันบุหรี่ อยู่ประจำ (สมาชิกในบ้านสูบบุหรี่)

การรักษา
        หลักการรักษาโรคหืดในเด็ก โดยการใช้ยา สเตียรอยด์ ควรจะต้องมีการระมัดระวัง เนื่องจาก เด็กเจริญเติบโตและพัฒนาทางร่างกายและสติปัญญา ประเด็นที่กังวลกันในเรื่องยาพ่นสเตียรอยด์ซึ่งได้นำมา ใช้รักษาโรคหืดในเด็ก ถึงเรื่องผลข้างเคียงต่อไปนี้
        ผลต่อกระดูก ด้วยความกังวลว่า ยาพ่น  สเตียรอยด์จะทำให้กระดูกบางลง และไม่สูงตามเกณฑ์ แต่ความเป็นจริงแล้ว การให้ยาสูดสเตียรอยด์ด้วยขนาด ที่ถูกต้อง (ไม่เกิน 400 ไมโครกรัม/วัน) เป็นเวลานาน จะไม่พบว่าทำให้กระดูกบางลง แต่ถ้าใช้ในขนาดสูง เช่น 600-800 ไมโครกรัม/วัน ระยะนาน จะมีผลต่อการสร้าง กระดูกได้
        ดังนั้นการรักษาด้วยยาพ่นสเตียรอยด์จะ ต้องใช้การปรับขนาดของยาให้เหมาะสม
        การรักษาด้วยยากลุ่มอื่น เช่น ยาแก้แพ้ (anti- histamine) และยากั้นสาร leukotreine มีความสำคัญ ต่อการลดการอักเสบของหลอดลม ยากลุ่มนี้สามารถใช้ในระยะนานๆ โดยแทบจะไม่มีผลข้างเคียงที่มีโทษต่อ การเจริญเติบโตของเด็ก
        และสุดท้ายนี้ต้องอย่าลืมว่าเรื่องการควบคุม สารแพ้อย่างจริงจัง จะช่วยลดความรุนแรงของโรคหืด ได้อย่างชัดเจน โอกาสหายจากโรคหืด เมื่อรักษาและ ควบคุม โรคให้เหมาะสมและต่อเนื่องเมื่อร่างกายเติบโต หลอดลมขยายตัว อาการหายได้ มีจำนวนประมาณ 15-20 เปอร์เซนต์ของคนไข้โรคหืดที่จะมีอาการหืด เมื่อ อายุมากกว่า 40 ปี

        การป้องกันระดับปฐมภูมิ
          - หลีกเลี่ยงการสัมผัสต่อไรฝุ่น
          - หลีกเลี่ยงการหายใจเอาควันบุหรี่ ควันธูป ควันไฟ ควันท่อไอเสียโดยเฉพาะเด็กเล็ก
          - เลี้ยงลูกด้วยนมแม่และเริ่มอาหารเสริมให้ช้าที่สุด แนะนำหลังอายุ 6 เดือน อาจช่วยลดความเสี่ยงกับเกิด อาการภูมิแพ้ผิวหนัง
          - พยายามหลีกเลี่ยงโรคหวัดไม่อยู่ในบริเวณที่ใกล้ คนเป็นหวัด



********************


          การทำงานเพื่อเงินนั้น ต้องรอจนกว่าจะได้เงินเสียก่อน จึงจะรู้สึกพอใจ; ถ้าทำงานเพื่องาน พอลงมือทำก็พอใจแล้วและเป็นสุขทันที ส่วนเงินนั้นก็ไม่ไปไหนเสีย ฯ

จาก...ความลับสุดยอด
โดย...พุทธทาส อินฺทปัญโญ